9.5 Toegangsbeveiliging voor besturingssystemen
Doelstelling
Het voorkomen van ongeautoriseerde toegang tot computers.
Toelichting
Om de toegang tot computervoorzieningen – en daarmee vertrouwelijke gegevens – te beperken, dienen beveiligingsvoorzieningen op het niveau van het besturingssysteem te worden toegepast.

9.5.1 Automatische identificatie van werkstations
Doelstelling
Automatische identificatie van werkstations bij het inloggen op het netwerk.
Eisen 9.5.1
    • De op het netwerk opererende hardware heeft een eigen specifieke identiteit;
    • De identiteit wordt op serverniveau opgeslagen en geverifieerd bij elke aanmelding, waarbij onbekende identiteiten worden geweigerd.

9.5.2 Aanlogprocedures voor werkstations
Doelstelling
Voor aanmelding aan elk werkstation op het netwerk dient een veilige aanlogprocedure te worden doorlopen.
Eisen 9.5.2
    • Elk werkstation kan slechts gebruikt worden nadat de medewerker zicht heeft aangemeld door middel van minimaal een naam én wachtwoord;
    • Na drie foutieve pogingen wordt het gebruikers-ID geblokkeerd waarna hulp van de beheerder noodzakelijk is om het gebruikers-ID weer te activeren
      (BXIV 9.7, CBP 4.7).

9.5.3 Gebruikersidentificatie en –authenticatie
Doelstelling
Alle GSD-medewerkers beschikken over een eigen, persoonlijk account.
Eisen 9.5.3
    • Alle GSD-medewerkers dienen een unieke gebruikersidentificatie (gebruikers-ID) te hebben voor eigen persoonlijk gebruik om ervoor te zorgen dat activiteiten terug te voeren zijn tot de daarvoor verantwoordelijke persoon;
    • Gebruikers-ID's mogen geen indicatie geven van de bevoegdheid van een persoon (zie 9.2.2), bijvoorbeeld een leidinggevende of supervisor;
    • De identificatie van een GSD-medewerker gebeurt minimaal aan de hand van een unieke inlognaam en een geheim persoonlijk wachtwoord; het bevoegde gebruik van de persoonsgegevens is echter afhankelijk van meer dan alleen de toegangscontrole middels gebruikersnaam en wachtwoord: bijvoorbeeld ook van het tijdstip en de apparatuur die gebruikt wordt om toegang te krijgen (BXIV 9.5, CBP 4.7);
    • De juiste combinatie van inlognaam en wachtwoord verschaft de gebruiker toegang tot het netwerk, echter niet tot de kritische bedrijfsapplicaties; hiervoor is een tweede wachtwoord nodig;

9.5.4 Wachtwoordmanagementsysteem
Doelstelling
Het automatisch bewaken van een bepaalde kwaliteit van wachtwoorden.
Eisen 9.5.4
    • De geldigheidsduur van wachtwoorden is elektronisch beperkt
      (BXIV 9.5, CBP 4.7);
    • Het herhalingsinterval van wachtwoorden wordt elektronisch bewaakt;
    • De sterkte van wachtwoorden wordt elektronisch ondersteund;
    • De voorwaarden rondom het aanmaken van wachtwoorden zijn vastgelegd en bij de GSD- medewerkers bekend;
    • Wachtwoorden worden versleuteld opgeslagen.

9.5.5 Gebruik van systeemhulpmiddelen
Doelstelling
Het gebruik van systeemhulpmiddelen dient volledig te worden beheerst.
Eisen 9.5.5
    • Systeemhulpmiddelen dienen over een authenticatiesysteem te beschikken;
    • Systeemhulpmiddelen en toepassingssoftware worden van elkaar gescheiden;
    • Toegang tot systeemhulpmiddelen is onderhevig aan autorisatie en autorisatiebeleid;
    • Het gebruik van systeemhulpmiddelen wordt gelogd;
    • Alle overbodige hulpmiddelen worden verwijderd van de systemen.

9.5.6 Stil alarm ter bescherming van gebruikers

Doelstelling
Het beschermen van GSD-medewerkers en systemen tegen gedwongen toegang, door middel van een stil alarm.
Eisen 9.5.6
    • Het stil alarm bevindt zich binnen bereik van de GSD- medewerker;
    • Het stil alarm wordt direct opgevolgd;

9.5.7 Time-out voor werkstations
Doelstelling
Tijdelijk onbeheerde werkstations mogen niet gebruikt kunnen worden door onbevoegden.
Eisen 9.5.7
  • Er is een geautomatiseerde activiteitsmeting van werkstations actief;
  • Bij een bepaalde beperkte periode van inactiviteit schakelt automatisch de vergrendeling van het werkstation in;
  • Ontgrendeling is alleen mogelijk met behulp van het juiste wachtwoord.

9.5.8 Beperking van verbindingstijd
Doelstelling
Het beperken van het risico van ongeoorloofde toegang tot het netwerk door het inperken van de toegangstijd.
Eisen 9.5.8
    • Er is vastgesteld binnen welke tijdsmarges per dag / per week een GSD- medewerker kan beschikken over het systeem;
    • Buiten die openstellingtijden kan zonder voorafgaande aanvraag niet worden gewerkt.